Coś się zepsuło, chcesz zamówić część albo wezwać serwis — i pada pytanie, na którym utyka większość zgłoszeń: „a jaki to właściwie system?". Dobra wiadomość: rozpoznasz go w kilka minut, bez rozkręcania czegokolwiek. Potrzebne są dwie obserwacje: jak otwierają się Twoje drzwi (to wskazuje system) i co jest wybite na metalowych listwach okucia (to wskazuje producenta i serię, po której zamawia się części).
Jedno kluczowe rozróżnienie na start: marka okna to nie marka okucia. Producenci stolarki robią ramy i skrzydła, ale całą mechanikę — wózki, zasuwnice, nożyce — kupują od producentów okuć: Siegenia, GU, Roto, Maco albo Winkhaus. Przy naprawie i zamawianiu części liczy się to drugie. Duża naklejka producenta okien na ramie mówi nam mniej niż mały wytłoczony napis na listwie skrzydła.
Krok 1. Rozpoznaj system po sposobie otwierania
Klamka i pierwszy ruch skrzydła mówią prawie wszystko. Cztery ruchy — cztery systemy:
Klamka obraca się o 180° i unosi całe skrzydło → HS/HST (unoszono-przesuwne). Duża pionowa dźwignia: po obrocie w dół skrzydło podnosi się o kilka milimetrów, staje na wózkach jezdnych i dopiero wtedy sunie w bok. Skrzydła są duże (nierzadko 2–3 m szerokości) i ciężkie — 200–400 kg. Wariant z niskim progiem, niemal zlicowanym z podłogą, sprzedawany jest jako HST; mechanika i okucia są te same.
Skrzydło najpierw odstawia się od ramy, potem sunie → PSK (uchylno-przesuwne). Klamka wygląda jak w zwykłym oknie i niczego nie unosi; po przekręceniu skrzydło odsuwa się równolegle od ościeżnicy o kilka centymetrów i dopiero wtedy jedzie w bok. Większość wersji ma też uchył do wietrzenia. Znak rozpoznawczy: nożyce — metalowe ramiona prowadzące widoczne przy górnej krawędzi skrzydła.
Skrzydło unosi się klamką i dodatkowo daje się uchylić → HKS (podnoszono-przesuwno-uchylne). Hybryda dwóch poprzednich, spotykana głównie w starszej stolarce: klamka unosi skrzydło jak w HS, ale można je też uchylić górą do wietrzenia.
Skrzydło sunie lekko, a na końcu toru samo dosuwa się do uszczelek → Smart Slide. System aluplastu zbudowany na okuciach Roto: klamka niczego nie unosi, nie ma wyraźnej fazy odstawiania „na klik" jak w PSK ani uchyłu — prowadnice same odciągają skrzydło na początku ruchu i dociskają je do uszczelek na końcu.
Żaden opis nie pasuje? Może skrzydła składają się w harmonijkę albo to zwykłe okno rozwierne z dużym przeszkleniem. Zrób zdjęcia i wyślij nam — rozpoznawanie nietypowych i wycofanych konstrukcji to też nasza codzienność.
Krok 2. Gdzie szukać stempli i numerów na okuciu
Producenci okuć biją logo i oznaczenia serii na metalowych elementach. Identyfikacja okucia po numerze jest pewniejsza niż po samym ruchu skrzydła, bo wskazuje konkretną serię i pozwala dobrać część co do sztuki. Cztery miejsca do sprawdzenia bez narzędzi:
- Listwa zasuwnicy na czole skrzydła — odsuń lub uchyl skrzydło i obejrzyj wąską metalową listwę biegnącą pionowo po stronie klamki. To najczęstsze miejsce stempla i numeru.
- Okucie obwiedniowe na krawędziach skrzydła — listwy i narożniki widoczne przy otwartym skrzydle; logo bywa wytłoczone w kilku miejscach na obwodzie.
- Nożyce górne (PSK) — ramiona nożyc mają zwykle wybity znak producenta i oznaczenie serii, widoczne po odstawieniu skrzydła.
- Naklejki producenta stolarki — we wrębie ramy często siedzi naklejka z numerem zlecenia; po tym numerze producent okna potrafi podać pełną specyfikację, łącznie z typem okucia. Pomocny bywa też nadruk na ramce międzyszybowej — zdradza rok produkcji szyby, a pośrednio wiek stolarki.
Czego nie robić: nie zdejmuj skrzydła, żeby obejrzeć wózki. W drzwiach HS/HST waży ono 200–400 kg — numery wózków odczytujemy dopiero przy demontażu serwisowym, z przyssawkami montażowymi, w dwóch, a przy najcięższych skrzydłach trzech techników. Do identyfikacji w zupełności wystarczą stemple dostępne przy otwartym skrzydle.
Nie chcesz zgadywać? Wyślij zdjęcie stempla na WhatsApp — postaramy się odpowiedzieć w ciągu 3 dni roboczych, jaki to system i jaka seria okucia. Sfotografuj: (1) stempel i numery na listwie okucia z bliska, (2) klamkę, (3) całe drzwi z pokoju. Technik rozpozna okucie i od razu powie, jak zwykle wygląda naprawa drzwi tarasowych przesuwnych z tą usterką — zanim ktokolwiek przyjedzie i cokolwiek zapłacisz. WhatsApp: 574 802 872 · tel. 574 802 872
Krok 3. Siegenia czy GU? Gdzie każda marka bije numery
| Marka | Czego szukać na okuciu | Typowe serie w drzwiach przesuwnych tarasowych |
|---|---|---|
| Siegenia | napis „SIEGENIA" lub „SI" wytłoczony na listwach okucia i elementach jezdnych, obok numer materiałowy | PORTAL HS 300/400, PORTAL PSK 160/200-Z |
| GU (Gretsch-Unitas) | logo „GU" wybite na listwach, wózkach i prowadnicach | GU-966, GU-968 (unoszono-przesuwne) |
| Roto | napis „Roto" odlany lub wybity na elementach, obok numer artykułu | Patio Inowa, Patio Alversa, Patio Life, Patio Lift |
| Maco | logo „MACO" wybite na listwach okucia obwiedniowego | RAIL-SYSTEMS (warianty HS, SKB, PAS) |
| Winkhaus | napis „Winkhaus" na listwie zasuwnicy, obok często kod daty produkcji | duoPort, duoPort PAS |
Kilka praktycznych wskazówek do tej tabeli:
Siegenia to najczęstszy gość w drzwiach HS/HST z ostatnich kilkunastu lat. PORTAL to nazwa całej rodziny okuć przesuwnych; liczba w oznaczeniu serii HS (300 albo 400) odpowiada nośności skrzydła w kilogramach — a to inne wózki, więc numer z listwy oszczędza jeden dojazd.
GU to wynalazca okucia unoszono-przesuwnego (1958 r.). Jeśli stolarka ma kilkanaście–kilkadziesiąt lat, a klamka unosi skrzydło, szanse na GU-966 lub GU-968 rosną. Części do starszych serii wciąż są dostępne — potrzebny jest właśnie numer z elementu.
Roto wymaga numeru bardziej niż inne marki: serie Patio (Inowa, Alversa, Life, Lift) współdzielą wzornictwo i sam wygląd elementu często nie wystarcza do doboru części. I ciekawostka z kroku 1: jeśli masz Smart Slide od aluplastu, na listwach znajdziesz właśnie stemple Roto.
Maco oznacza swoje okucia przesuwne wspólną nazwą RAIL-SYSTEMS — po numerze artykułu obok logo rozróżniamy wariant unoszono-przesuwny (HS) od odstawno-przesuwnych.
Winkhaus w drzwiach i oknach uchylno-przesuwnych to seria duoPort (oraz duoPort PAS); wybity kod daty produkcji pomaga ustalić rocznik okucia i dostępność części.
Stempel nieczytelny albo w ogóle go nie widać?
Zdarza się — starsze okucia bywają zamalowane przy renowacji, skorodowane albo pochodzą z serii, których logo bito rzadziej. Wtedy identyfikujemy okucie po geometrii: rozstawie otworów montażowych, długości i profilu listwy, kształcie nożyc czy wózków — i porównujemy z katalogami serii, także wycofanych. Do takiej identyfikacji wystarczą ostre zdjęcia i dwa–trzy wymiary z miarki. Dla większości okuć, których nie ma już w produkcji, istnieją zamienniki — częściej, niż się właścicielom wydaje.
Po co Ci ta wiedza w praktyce
- Zamawiasz część samodzielnie (uszczelka, klamka, drobne elementy) — numer serii chroni przed kupnem niepasującego zamiennika, który wróci do sklepu albo, gorzej, zostanie wciśnięty na siłę. Co można bezpiecznie kupić i wymienić samemu, a co powinno zostać przy serwisie, opisujemy w artykule o częściach do drzwi przesuwnych tarasowych.
- Wzywasz serwis — rozpoznany system i seria przyspieszają całą obsługę: technik przyjeżdża na wizytę diagnostyczną przygotowany, a po protokole z tej wizyty łatwiej wycenić naprawę i zamówić właściwe części zamienne przed umówionym terminem naprawy.
Co dalej
Masz już zdjęcie stempla? Wyślij je na WhatsApp 574 802 872 — postaramy się odpisać w ciągu 3 dni roboczych, jaki to system i jaka seria. Wolisz rozmowę? Zadzwoń: 574 802 872. Typowe usterki, przebieg wizyty i gwarancje dla wszystkich systemów zebraliśmy na stronie napraw systemów przesuwnych tarasowych.
Dojeżdżamy? Sprawdź obszar działania i trasy serwisowe. Inne tematy — od skrzydła, które ciężko chodzi, po nieszczelności — znajdziesz w poradniku technicznym.
Treść przygotował zespół techniczny Sunevo — serwisanci, którzy codziennie zdejmują skrzydła HS/HST i PSK z prowadnic. Opisujemy to, co realnie widzimy na zleceniach.